Page Ang 143, Guru Granth Sahib ji, Hindi Punjabi English meanings


Download SGGS PDF Daily Updates

Gurbani LanguageMeanings Translation
ਪੰਜਾਬੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ
हिंदी गुरबाणी हिंदी अर्थ
English English
Info (Author Raag Bani Ang Page)

.. ਮਿਠਾ ਕਟਿਆ ਕਟਿ ਕੁਟਿ ਬਧਾ ਪਾਇ ॥

.. मिठा कटिआ कटि कुटि बधा पाइ ॥

.. mithaa katiâa kati kuti bađhaa paaī ||

.. (ਹੇ ਭਾਈ!) ਵੇਖ ਕਿ ਗੰਨਾ ਵੱਢੀਦਾ ਹੈ, ਛਿੱਲ ਛਿੱਲ ਕੇ, ਰੱਸੀ ਪਾ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲਈਦਾ ਹੈ (ਭਾਵ, ਭਰੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹ ਲਈਦੀਆਂ ਹਨ) ।

.. देखो कि गन्ना कट जाता है। इसको साफ करके ठोक पीटकर बन्घनों में बांधा है।

.. Look, and see how the sugar-cane is cut down. After cutting away its branches, its feet are bound together into bundles,

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਖੁੰਢਾ ਅੰਦਰਿ ਰਖਿ ਕੈ ਦੇਨਿ ਸੁ ਮਲ ਸਜਾਇ ॥

खुंढा अंदरि रखि कै देनि सु मल सजाइ ॥

Khunddhaa ânđđari rakhi kai đeni su mal sajaaī ||

ਫਿਰ ਵੇਲਣੇ ਦੀਆਂ ਲੱਠਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਭਲਵਾਨ (ਭਾਵ, ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ) ਇਸ ਨੂੰ (ਮਾਨੋ) ਸਜ਼ਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ (ਭਾਵ, ਪੀੜਦੇ ਹਨ) ।

बेलनों के बीच रखकर मलकर अथवा पहलवानों के समान जो पुरुष हैं वह इसको दबाते और दण्ड देते हैं।

And then, it is placed between the wooden rollers and crushed.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਰਸੁ ਕਸੁ ਟਟਰਿ ਪਾਈਐ ਤਪੈ ਤੈ ਵਿਲਲਾਇ ॥

रसु कसु टटरि पाईऐ तपै तै विललाइ ॥

Rasu kasu tatari paaëeâi ŧapai ŧai vilalaaī ||

ਸਾਰੀ ਰਹੁ ਕੜਾਹੇ ਵਿਚ ਪਾ ਲਈਦੀ ਹੈ, (ਅੱਗ ਦੇ ਸੇਕ ਨਾਲ ਇਹ ਰਹੁ) ਕੜ੍ਹਦੀ ਹੈ ਤੇ (ਮਾਨੋ) ਵਿਲਕਦੀ ਹੈ ।

उसका रस खींचकर कड़ाहे में डाला जाता है और यह जलता हुआ चीखता-चिल्लाता है।

What punishment is inflicted upon it! Its juice is extracted and placed in the cauldron; as it is heated, it groans and cries out.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਭੀ ਸੋ ਫੋਗੁ ਸਮਾਲੀਐ ਦਿਚੈ ਅਗਿ ਜਾਲਾਇ ॥

भी सो फोगु समालीऐ दिचै अगि जालाइ ॥

Bhee so phogu samaaleeâi đichai âgi jaalaaī ||

(ਗੰਨੇ ਦਾ) ਉਹ ਫੋਗ (ਚੂਰਾ) ਭੀ ਸਾਂਭ ਲਈਦਾ ਹੈ ਤੇ (ਸੁਕਾ ਕੇ ਕੜਾਹੇ ਹੇਠ) ਅੱਗ ਵਿਚ ਸਾੜ ਦੇਈਦਾ ਹੈ ।

गन्ने की खोई भी जिसका रस निकाल लिया है उसे भी इकठ्ठा करके अग्नि में जला दिया जाता है।

And then, the crushed cane is collected and burnt in the fire below.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਨਾਨਕ ਮਿਠੈ ਪਤਰੀਐ ਵੇਖਹੁ ਲੋਕਾ ਆਇ ॥੨॥

नानक मिठै पतरीऐ वेखहु लोका आइ ॥२॥

Naanak mithai paŧareeâi vekhahu lokaa âaī ||2||

ਹੇ ਨਾਨਕ! (ਆਖ-) ਹੇ ਲੋਕੋ! ਆ ਕੇ (ਗੰਨੇ ਦਾ ਹਾਲ) ਵੇਖੋ, ਮਿੱਠੇ ਦੇ ਕਾਰਣ (ਮਾਇਆ ਦੀ ਮਿਠਾਸ ਦੇ ਮੋਹ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗੰਨੇ ਵਾਂਗ ਇਉਂ ਹੀ) ਖ਼ੁਆਰ ਹੋਈਦਾ ਹੈ ॥੨॥

हे नानक ! मीठे पत्तों वाले गन्ने से किस तरह का व्यवहार हुआ है, हे प्राणियों ! आकर देखो॥ २॥

Nanak: come, people, and see how the sweet sugar-cane is treated! ||2||

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143


ਪਵੜੀ ॥

पवड़ी ॥

Pavaɍee ||

पउड़ी॥

Pauree:

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਇਕਨਾ ਮਰਣੁ ਨ ਚਿਤਿ ਆਸ ਘਣੇਰਿਆ ॥

इकना मरणु न चिति आस घणेरिआ ॥

Īkanaa marañu na chiŧi âas ghañeriâa ||

ਕਈ ਬੰਦੇ (ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ) ਬੜੀਆਂ ਆਸਾਂ (ਮਨ ਵਿਚ ਬਣਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਮੌਤ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ) ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ।

कुछ लोगों को मृत्यु स्मरण नहीं, उनके मन में दुनिया के सुख भोगने की अधिक आशा होती है।

Some do not think of death; they entertain great hopes.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਮਰਿ ਮਰਿ ਜੰਮਹਿ ਨਿਤ ਕਿਸੈ ਨ ਕੇਰਿਆ ॥

मरि मरि जमहि नित किसै न केरिआ ॥

Mari mari jammahi niŧ kisai na keriâa ||

ਉਹ ਨਿੱਤ ਜੰਮਦੇ ਮਰਦੇ ਹਨ, (ਭਾਵ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਸਹਸਿਆਂ ਵਿਚ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਕਦੇ ਘੜੀ ਸੁਖਾਲੇ ਤੇ ਫਿਰ ਦੁਖੀ ਦੇ ਦੁਖੀ) । ਕਿਸੇ ਦੇ ਭੀ ਉਹ (ਕਦੇ ਯਾਰ) ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ ।

वह हमेशा जन्मते-मरते रहते हैं तथा किसी के भी सच्चे मित्र नहीं बनते।

They die, and are re-born, and die, over and over again. They are of no use at all!

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਆਪਨੜੈ ਮਨਿ ਚਿਤਿ ਕਹਨਿ ਚੰਗੇਰਿਆ ॥

आपनड़ै मनि चिति कहनि चंगेरिआ ॥

Âapanaɍai mani chiŧi kahani changgeriâa ||

ਉਹ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਚਿੱਤ ਵਿਚ (ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ) ਚੰਗੇ ਆਖਦੇ ਹਨ,

वह अपने मन ही मन में अपने आपको भला कहते हैं।

In their conscious minds, they call themselves good.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਜਮਰਾਜੈ ਨਿਤ ਨਿਤ ਮਨਮੁਖ ਹੇਰਿਆ ॥

जमराजै नित नित मनमुख हेरिआ ॥

Jamaraajai niŧ niŧ manamukh heriâa ||

(ਪਰ) ਉਹਨਾਂ ਮਨਮੁਖਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਹੀ ਜਮਰਾਜ ਵੇਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ (ਭਾਵ, ਸਮਝਦੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੇਕ ਹਨ, ਪਰ ਕਰਤੂਤਾਂ ਉਹ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਜਮਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਪੈਂਦੇ ਹਨ) ।

यमराज हमेशा इन मनमुखों को समाप्त करने के लिए देखता रहता है।

The King of the Angels of Death hunts down those self-willed manmukhs, over and over again.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਮਨਮੁਖ ਲੂਣ ਹਾਰਾਮ ਕਿਆ ਨ ਜਾਣਿਆ ॥

मनमुख लूण हाराम किआ न जाणिआ ॥

Manamukh looñ haaraam kiâa na jaañiâa ||

ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰਨ ਵਾਲੇ ਲੂਣ-ਹਰਾਮੀ ਬੰਦੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਕੀਤੇ ਉਪਕਾਰ (ਦੀ ਸਾਰ) ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ।

मनमुख नमक खाकर हराम करने वाला है और अपने ऊपर किए हुए परमेश्वर के उपकार का धन्यवादी नहीं होता।

The manmukhs are false to their own selves; they feel no gratitude for what they have been given.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਬਧੇ ਕਰਨਿ ਸਲਾਮ ਖਸਮ ਨ ਭਾਣਿਆ ॥

बधे करनि सलाम खसम न भाणिआ ॥

Bađhe karani salaam khasam na bhaañiâa ||

ਬੱਧੇ-ਰੁੱਧੇ ਹੀ (ਉਸ ਨੂੰ) ਸਲਾਮਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, (ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ) ਉਸ ਖਸਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ।

जो दबाव अधीन प्रणाम करते हैं वह प्रभु को अच्छे नहीं लगते।

Those who merely perform rituals of worship are not pleasing to their Lord and Master.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਸਚੁ ਮਿਲੈ ਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਸਾਹਿਬ ਭਾਵਸੀ ॥

सचु मिलै मुखि नामु साहिब भावसी ॥

Sachu milai mukhi naamu saahib bhaavasee ||

(ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ) ਰੱਬ ਮਿਲ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਰੱਬ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਉਹ ਖਸਮ (ਰੱਬ) ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ।

जो मुख से सत्यनाम बोलते हैं वह ईश्वर के मन को अच्छे लगने लग जाते हैं

Those who attain the True Lord and chant His Name are pleasing to the Lord.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਕਰਸਨਿ ਤਖਤਿ ਸਲਾਮੁ ਲਿਖਿਆ ਪਾਵਸੀ ॥੧੧॥

करसनि तखति सलामु लिखिआ पावसी ॥११॥

Karasani ŧakhaŧi salaamu likhiâa paavasee ||11||

ਉਸ ਨੂੰ ਤਖਤ ਉਤੇ (ਬੈਠੇ ਨੂੰ) ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਲਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, (ਧੁਰੋਂ ਰੱਬ ਵਲੋਂ) ਲਿਖੇ ਇਸ ਲੇਖ (ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ) ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ॥੧੧॥

वे भगवान की पूजा करते हैं और उसके सिंहासन पर झुकते हैं। वे अपनी पूर्वनिर्धारित नियति को पूरा करते हैं।॥११॥

They worship the Lord and bow at His Throne. They fulfill their pre-ordained destiny. ||11||

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143


ਮਃ ੧ ਸਲੋਕੁ ॥

मः १ सलोकु ॥

M:h 1 saloku ||

महला १ शलोक॥

First Mehl, Shalok:

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਮਛੀ ਤਾਰੂ ਕਿਆ ਕਰੇ ਪੰਖੀ ਕਿਆ ਆਕਾਸੁ ॥

मछी तारू किआ करे पंखी किआ आकासु ॥

Machhee ŧaaroo kiâa kare pankkhee kiâa âakaasu ||

ਤਾਰੂ ਪਾਣੀ ਮੱਛੀ ਨੂੰ ਕੀਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? (ਭਾਵੇਂ ਕਿਤਨਾ ਹੀ ਡੂੰਘਾ ਹੋਵੇ ਮੱਛੀ ਨੂੰ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ) । ਆਕਾਸ਼ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਕੀਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? (ਆਕਾਸ਼ ਕਿਤਨਾ ਹੀ ਖੁਲ੍ਹਾ ਹੋਵੇ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ । ) (ਪਾਣੀ ਆਪਣੀ ਡੂੰਘਾਈ ਦਾ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਆਪਣੀ ਖੁਲ੍ਹਾ ਦਾ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ) ।

मछली को गहरे जल का क्या लाभ है, यदि वह उसे मछेरे से नहीं बचा सकता? खुले आकाश का पक्षी को क्या लाभ है, यदि वह उसे शिकारी से नहीं बचा सकता ?

What can deep water do to a fish? What can the vast sky do to a bird?

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਪਥਰ ਪਾਲਾ ਕਿਆ ਕਰੇ ਖੁਸਰੇ ਕਿਆ ਘਰ ਵਾਸੁ ॥

पथर पाला किआ करे खुसरे किआ घर वासु ॥

Paŧhar paalaa kiâa kare khusare kiâa ghar vaasu ||

ਪਾਲਾ (ਕੱਕਰ) ਪੱਥਰ ਉਤੇ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ, ਘਰ ਦੇ ਵਸੇਬੇ ਦਾ ਅਸਰ ਖੁਸਰੇ (ਹੀਜੜੇ) ਉਤੇ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ।

पत्थर को शीत का क्या लाभ है, जब उस पर सर्दी का कोई प्रभाव ही नहीं होता ? नपुंसक को विवाह करवाने का क्या लाभ है, यदि वह दुल्हन से भोग का आनंद ही नहीं ले सकता ?

What can cold do to a stone? What is married life to a eunuch?

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਕੁਤੇ ਚੰਦਨੁ ਲਾਈਐ ਭੀ ਸੋ ਕੁਤੀ ਧਾਤੁ ॥

कुते चंदनु लाईऐ भी सो कुती धातु ॥

Kuŧe chanđđanu laaëeâi bhee so kuŧee đhaaŧu ||

ਜੇ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਭੀ ਲਾ ਦੇਈਏ, ਤਾਂ ਭੀ ਉਸ ਦਾ ਅਸਲਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ।

यदि कुत्ते को चंदन लगा दिया जाए तो फिर भी उसका कुत्ते वाला स्वभाव ही रहेगा और कुतिया की ओर ही दौड़ेगा।

You may apply sandalwood oil to a dog, but he will still be a dog.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਬੋਲਾ ਜੇ ਸਮਝਾਈਐ ਪੜੀਅਹਿ ਸਿੰਮ੍ਰਿਤਿ ਪਾਠ ॥

बोला जे समझाईऐ पड़ीअहि सिम्रिति पाठ ॥

Bolaa je samajhaaëeâi paɍeeâhi simmmriŧi paath ||

ਬੋਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜੇ ਮੱਤਾਂ ਦੇਈਏ ਤੇ ਸਿੰਮ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੇ ਪਾਠ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਕਰੀਏ (ਉਹ ਤਾਂ ਸੁਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ) ।

यदि बहरे मनुष्य को स्मृतियों का पाठ पढ़कर सुनाए तो भी वह सुनकर समझता नहीं।

You may try to teach a deaf person by reading the Simritees to him, but how will he learn?

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਅੰਧਾ ਚਾਨਣਿ ਰਖੀਐ ਦੀਵੇ ਬਲਹਿ ਪਚਾਸ ॥

अंधा चानणि रखीऐ दीवे बलहि पचास ॥

Ânđđhaa chaanañi rakheeâi đeeve balahi pachaas ||

ਅੰਨ੍ਹੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਨਣ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਏ, (ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਭਾਵੇਂ) ਪੰਜਾਹ ਦੀਵੇ ਪਏ ਬਲਣ (ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਣਾ) ।

यदि अंधे मनुष्य के समक्ष पचास दीपकों का प्रकाश भी कर दिया जाए तो भी उसे कुछ भी दिखाई नहीं देगा।

You may place a light before a blind man and burn fifty lamps, but how will he see?

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਚਉਣੇ ਸੁਇਨਾ ਪਾਈਐ ਚੁਣਿ ਚੁਣਿ ਖਾਵੈ ਘਾਸੁ ॥

चउणे सुइना पाईऐ चुणि चुणि खावै घासु ॥

Chaūñe suīnaa paaëeâi chuñi chuñi khaavai ghaasu ||

ਚੁਗਣ ਗਏ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਵੱਗ ਅਗੇ ਜੇ ਸੋਨਾ ਖਿਲਾਰ ਦੇਈਏ, ਤਾਂ ਭੀ ਉਹ ਘਾਹ ਚੁਗ ਚੁਗ ਕੇ ਹੀ ਖਾਏਗਾ (ਸੋਨੇ ਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦਰ ਨਹੀਂ ਪੈ ਸਕਦੀ) ।

मनुष्य चाहे गाय एवं भैसों के समूह के पास सोना रख दे तो भी वह घास को ही चुन-चुनकर खाएँगे।

You may place gold before a herd of cattle, but they will pick out the grass to eat.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਲੋਹਾ ਮਾਰਣਿ ਪਾਈਐ ਢਹੈ ਨ ਹੋਇ ਕਪਾਸ ॥

लोहा मारणि पाईऐ ढहै न होइ कपास ॥

Lohaa maarañi paaëeâi dhahai na hoī kapaas ||

ਲੋਹੇ ਦਾ ਕੁਸ਼ਤਾ ਕਰ ਦੇਈਏ, ਤਾਂ ਭੀ ਢਲ ਕੇ ਉਹ ਕਪਾਹ (ਵਰਗਾ ਨਰਮ) ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦਾ ।

लोहे को कपास के समान लकड़ी के साथ झाड़ें तो भी वह नरम नहीं होता।

You may add flux to iron and melt it, but it will not become soft like cotton.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਨਾਨਕ ਮੂਰਖ ਏਹਿ ਗੁਣ ਬੋਲੇ ਸਦਾ ਵਿਣਾਸੁ ॥੧॥

नानक मूरख एहि गुण बोले सदा विणासु ॥१॥

Naanak moorakh ēhi guñ bole sađaa viñaasu ||1||

ਹੇ ਨਾਨਕ! ਇਹੀ ਖ਼ੋਆਂ ਮੂਰਖ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਤਨੀ ਮਤ ਦਿਓ, ਉਹ ਜਦੋਂ ਭੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਸਦਾ (ਉਹੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦਾ) ਨੁਕਸਾਨ ਹੀ ਹੋਵੇ ॥੧॥

हे नानक ! मूर्ख मनुष्य में यही गुण होते हैं कि वह जो कुछ भी बोलता है, उससे उसका अपना ही विनाश होता है॥ १॥

O Nanak, this is the nature of a fool-everything he speaks is useless and wasted. ||1||

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143


ਮਃ ੧ ॥

मः १ ॥

M:h 1 ||

महला १ ॥

First Mehl:

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਕੈਹਾ ਕੰਚਨੁ ਤੁਟੈ ਸਾਰੁ ॥

कैहा कंचनु तुटै सारु ॥

Kaihaa kancchanu ŧutai saaru ||

ਜੇ ਕੈਹਾਂ, ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਲੋਹਾ ਟੁੱਟ ਜਾਏ,

जब कांस्य, सोना एवं लोहा टूट जाए

When pieces of bronze or gold or iron break,

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਅਗਨੀ ਗੰਢੁ ਪਾਏ ਲੋਹਾਰੁ ॥

अगनी गंढु पाए लोहारु ॥

Âganee ganddhu paaē lohaaru ||

ਅੱਗ ਨਾਲ ਲੋਹਾਰ (ਆਦਿਕ) ਗਾਂਢਾ ਲਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ।

तो सुनार अग्नि से गांठ लगा देता है।

The metal-smith welds them together again in the fire, and the bond is established.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਗੋਰੀ ਸੇਤੀ ਤੁਟੈ ਭਤਾਰੁ ॥

गोरी सेती तुटै भतारु ॥

Goree seŧee ŧutai bhaŧaaru ||

ਜੇ ਵਹੁਟੀ ਨਾਲ ਖਸਮ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਜਾਏ,

यदि पत्नी के साथ पति नाराज़ हो जाए तो

If a husband leaves his wife,

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਪੁਤੀਂ ਗੰਢੁ ਪਵੈ ਸੰਸਾਰਿ ॥

पुतीं गंढु पवै संसारि ॥

Puŧeen ganddhu pavai sanssaari ||

ਤਾਂ ਜਗਤ ਵਿਚ (ਇਹਨਾਂ ਦਾ) ਜੋੜ ਪੁੱਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਬਣਦਾ ਹੈ ।

पुत्र के द्वारा जगत् में पुनः संबंध कायम हो जाते हैं।

Their children may bring them back together in the world, and the bond is established.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਰਾਜਾ ਮੰਗੈ ਦਿਤੈ ਗੰਢੁ ਪਾਇ ॥

राजा मंगै दितै गंढु पाइ ॥

Raajaa manggai điŧai ganddhu paaī ||

ਰਾਜਾ (ਪਰਜਾ ਪਾਸੋਂ ਮਾਮਲਾ) ਮੰਗਦਾ ਹੈ, (ਨਾਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਏ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਪਰਜਾ ਦੀ ਵਿਗੜਦੀ ਹੈ, ਮਾਮਲਾ) ਦਿੱਤਿਆਂ (ਰਾਜਾ ਪਰਜਾ ਦਾ) ਮੇਲ ਬਣਦਾ ਹੈ ।

राजा अपनी प्रजा से कर माँगता है और उसे कर देने से प्रजा का राजा से संबंध बना रहता है।

When the king makes a demand, and it is met, the bond is established.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਭੁਖਿਆ ਗੰਢੁ ਪਵੈ ਜਾ ਖਾਇ ॥

भुखिआ गंढु पवै जा खाइ ॥

Bhukhiâa ganddhu pavai jaa khaaī ||

ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਆਤੁਰ ਹੋਏ ਬੰਦੇ ਦਾ (ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਤਾਂ ਹੀ) ਸੰਬੰਧ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੇ ਉਹ (ਰੋਟੀ) ਖਾਏ ।

भूखे लोगों का दानी सज्जनों से संबंध बन जाता है क्योंकि वे उनसे मॉगकर भोजन खाते रहते हैं।

When the hungry man eats, he is satisfied, and the bond is established.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਕਾਲਾ ਗੰਢੁ ਨਦੀਆ ਮੀਹ ਝੋਲ ॥

काला गंढु नदीआ मीह झोल ॥

Kaalaa ganddhu nađeeâa meeh jhol ||

ਕਾਲਾਂ ਨੂੰ ਗੰਢ ਪੈਂਦੀ ਹੈ (ਭਾਵ, ਕਾਲ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ) ਜੇ ਬਹੁਤੇ ਮੀਂਹ ਪੈ ਕੇ ਨਦੀਆਂ ਚੱਲਣ ।

अकाल पड़ने से लोगों का नदियों से संबंध तब बनता है, जब बर्षा होने पर उनमें से बहुत जल मिलने लगता है।

In the famine, the rain fills the streams to overflowing, and the bond is established.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਗੰਢੁ ਪਰੀਤੀ ਮਿਠੇ ਬੋਲ ॥

गंढु परीती मिठे बोल ॥

Ganddhu pareeŧee mithe bol ||

ਮਿੱਠੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਦੀ ਗੰਢ ਪੈਂਦੀ ਹੈ (ਭਾਵ, ਪਿਆਰ ਪੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।

प्रेम व मधुर वचनों का मेलजोल है।

There is a bond between love and words of sweetness.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਬੇਦਾ ਗੰਢੁ ਬੋਲੇ ਸਚੁ ਕੋਇ ॥

बेदा गंढु बोले सचु कोइ ॥

Beđaa ganddhu bole sachu koī ||

ਵੈਦ (ਆਦਿਕ ਧਰਮ ਪੁਸਤਕਾਂ) ਨਾਲ (ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਤਦੋਂ) ਜੋੜ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਸੱਚ ਬੋਲੇ ।

यदि कोई सत्य बोले तो उसका संबंध वेदों से हो जाता है।

When one speaks the Truth, a bond is established with the Holy Scriptures.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਮੁਇਆ ਗੰਢੁ ਨੇਕੀ ਸਤੁ ਹੋਇ ॥

मुइआ गंढु नेकी सतु होइ ॥

Muīâa ganddhu nekee saŧu hoī ||

ਮੁਏ ਬੰਦਿਆਂ ਦਾ (ਜਗਤ ਨਾਲ) ਸੰਬੰਧ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ (ਭਾਵ, ਪਿਛੋਂ ਲੋਕ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ) ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਭਲਾਈ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਰਹੇ ।

जो व्यक्ति अपने जीवन में भलाई करते हैं और दान देते हैं, मरणोपरांत उनका संबंध दुनिया से बना रहता है।

Through goodness and truth, the dead establish a bond with the living.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਏਤੁ ਗੰਢਿ ਵਰਤੈ ਸੰਸਾਰੁ ॥

एतु गंढि वरतै संसारु ॥

Ēŧu ganddhi varaŧai sanssaaru ||

(ਸੋ) ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਨਾਲ ਜਗਤ (ਦਾ ਵਿਹਾਰ) ਚੱਲਦਾ ਹੈ ।

इस तरह का मेल-मिलाप इस संसार में प्रचलित है।

Such are the bonds which prevail in the world.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਮੂਰਖ ਗੰਢੁ ਪਵੈ ਮੁਹਿ ਮਾਰ ॥

मूरख गंढु पवै मुहि मार ॥

Moorakh ganddhu pavai muhi maar ||

ਮੂੰਹ ਤੇ ਮਾਰ ਪਿਆਂ ਮੂਰਖ (ਦੇ ਮੂਰਖ-ਪੁਣੇ) ਨੂੰ ਰੋਕ ਪਾਂਦੀ ਹੈ ।

मूर्ख के सुधार का हल केवल यही है कि वह मुँह की मार खाए।

The fool establishes his bonds only when he is slapped in the face.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਨਾਨਕੁ ਆਖੈ ਏਹੁ ਬੀਚਾਰੁ ॥

नानकु आखै एहु बीचारु ॥

Naanaku âakhai ēhu beechaaru ||

ਨਾਨਕ ਇਹ ਵਿਚਾਰ (ਦੀ ਗੱਲ) ਦੱਸਦਾ ਹੈ,

नानक एक ज्ञान की बात कहता है कि

Nanak says this after deep reflection:

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਸਿਫਤੀ ਗੰਢੁ ਪਵੈ ਦਰਬਾਰਿ ॥੨॥

सिफती गंढु पवै दरबारि ॥२॥

Siphaŧee ganddhu pavai đarabaari ||2||

ਕਿ (ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ) ਸਿਫ਼ਤ-ਸਾਲਾਹ ਦੀ ਰਾਹੀਂ (ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ (ਆਦਰ-ਪਿਆਰ ਦਾ) ਜੋੜ ਜੁੜਦਾ ਹੈ ॥੨॥

भगवान की महिमा-स्तुति करने से मनुष्य का उसके दरबार से संबंध कायम हो जाता है॥ २॥

Through the Lord's Praise, we establish a bond with His Court. ||2||

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143


ਪਉੜੀ ॥

पउड़ी ॥

Paūɍee ||

पउड़ी॥

Pauree:

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਆਪੇ ਕੁਦਰਤਿ ਸਾਜਿ ਕੈ ਆਪੇ ਕਰੇ ਬੀਚਾਰੁ ॥

आपे कुदरति साजि कै आपे करे बीचारु ॥

Âape kuđaraŧi saaji kai âape kare beechaaru ||

ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਪੈਦਾ ਕਰ ਕੇ ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ।

परमेश्वर स्वयं ही सृष्टि की रचना करके स्वयं ही विचार करता है।

He Himself created and adorned the Universe, and He Himself contemplates it.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਇਕਿ ਖੋਟੇ ਇਕਿ ਖਰੇ ਆਪੇ ਪਰਖਣਹਾਰੁ ॥

इकि खोटे इकि खरे आपे परखणहारु ॥

Īki khote īki khare âape parakhañahaaru ||

(ਪਰ ਇਥੇ) ਕਈ ਜੀਵ ਖੋਟੇ ਹਨ (ਭਾਵ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਮਾਪ ਤੋਂ ਹੌਲੇ ਹਨ) ਤੇ ਕਈ (ਸ਼ਾਹੀ ਸਿੱਕੇ ਵਾਂਗ ਖਰੇ ਹਨ, (ਇਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦੀ) ਪਰਖ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭੀ ਆਪ ਹੀ ਹੈ ।

कई जीव दुष्ट हैं और कई जीव धर्मात्मा हैं। इन दुष्ट एवं धर्मी जीवों की जाँच भगवान स्वयं ही करता है।

Some are counterfeit, and some are genuine. He Himself is the Appraiser.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਖਰੇ ਖਜਾਨੈ ਪਾਈਅਹਿ ਖੋਟੇ ਸਟੀਅਹਿ ਬਾਹਰ ਵਾਰਿ ॥

खरे खजानै पाईअहि खोटे सटीअहि बाहर वारि ॥

Khare khajaanai paaëeâhi khote sateeâhi baahar vaari ||

(ਰੁਪਏ ਆਦਿਕ ਵਾਂਗ) ਖਰੇ ਬੰਦੇ (ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ) ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਵਿਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ (ਭਾਵ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ) ਖੋਟੇ ਬਾਹਰਲੇ ਪਾਸੇ ਸੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ (ਭਾਵ, ਇਹ ਜੀਵ ਭਲਿਆਂ ਵਿਚ ਰਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ) ।

जैसे खजानची शुद्ध सिक्कों को खजाने में डाल देता है और खोटे सिक्कों को खजाने से बाहर फेंक देता है,

The genuine are placed in His Treasury, while the counterfeit are thrown away.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਖੋਟੇ ਸਚੀ ਦਰਗਹ ਸੁਟੀਅਹਿ ਕਿਸੁ ਆਗੈ ਕਰਹਿ ਪੁਕਾਰ ॥

खोटे सची दरगह सुटीअहि किसु आगै करहि पुकार ॥

Khote sachee đaragah suteeâhi kisu âagai karahi pukaar ||

ਸੱਚੀ ਦਰਗਾਹ ਵਿਚੋਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ । ਕੋਈ ਹੋਰ ਥਾਂ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਜਿਥੇ ਇਹ (ਸਹੈਤਾ ਲਈ) ਫ਼ਰਿਆਦ ਕਰ ਸਕਣ ।

वैसे ही पापियों को प्रभु के दरबार में से बाहर फेंक दिया जाता है। वे पापी जीव किसके समक्ष विनती कर सकते हैं।

The counterfeit are thrown out of the True Court-unto whom should they complain?

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਸਤਿਗੁਰ ਪਿਛੈ ਭਜਿ ਪਵਹਿ ਏਹਾ ਕਰਣੀ ਸਾਰੁ ॥

सतिगुर पिछै भजि पवहि एहा करणी सारु ॥

Saŧigur pichhai bhaji pavahi ēhaa karañee saaru ||

(ਇਹਨਾਂ ਹੌਲੇ ਜੀਵਨ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ) ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੀ ਸਰਨੀ ਜਾ ਪੈਣ ।

वह दौड़कर सतिगुरु की शरण में आएँ, यही कर्म श्रेष्ठ है।

They should worship and follow the True Guru-this is the lifestyle of excellence.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਸਤਿਗੁਰੁ ਖੋਟਿਅਹੁ ਖਰੇ ਕਰੇ ਸਬਦਿ ਸਵਾਰਣਹਾਰੁ ॥

सतिगुरु खोटिअहु खरे करे सबदि सवारणहारु ॥

Saŧiguru khotiâhu khare kare sabađi savaarañahaaru ||

ਗੁਰੂ ਖੋਟਿਆਂ ਤੋਂ ਖਰੇ ਬਣਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ (ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਆਪਣੇ) ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਖਰੇ ਬਣਾਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ ।

सतिगुरु पापियों को पवित्र बना देता है। वह पापी मनुष्य को प्रभु के नाम से सुशोभित करने वाला है।

The True Guru converts the counterfeit into genuine; through the Word of the Shabad, He embellishes and exalts us.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਸਚੀ ਦਰਗਹ ਮੰਨੀਅਨਿ ਗੁਰ ਕੈ ਪ੍ਰੇਮ ਪਿਆਰਿ ॥

सची दरगह मंनीअनि गुर कै प्रेम पिआरि ॥

Sachee đaragah manneeâni gur kai prem piâari ||

(ਫਿਰ ਉਹ) ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਬਖ਼ਸ਼ੇ ਪ੍ਰੇਮ ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਰਾਮਤਮਾ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਂਦੇ ਹਨ,

गुरु के साथ प्रेम एवं स्नेह करने से प्राणी सत्य दरबार में प्रशंसा के पात्र हो जाते हैं।

Those who have enshrined love and affection for the Guru, are honored in the True Court.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਗਣਤ ਤਿਨਾ ਦੀ ਕੋ ਕਿਆ ਕਰੇ ਜੋ ਆਪਿ ਬਖਸੇ ਕਰਤਾਰਿ ॥੧੨॥

गणत तिना दी को किआ करे जो आपि बखसे करतारि ॥१२॥

Gañaŧ ŧinaa đee ko kiâa kare jo âapi bakhase karaŧaari ||12||

ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰਤਾਰ ਨੇ ਆਪ ਬਖ਼ਸ਼ ਲਿਆ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਐਬ-ਜੋਈ ਕਿਸੇ ਕੀਹ ਕਰਨੀ ਹੋਈ? ॥੧੨॥

जिन्हें सृष्टिकर्ता परमेश्वर ने स्वयं क्षमा कर दिया है, उनके कर्मों का कौन मूल्यांकन कर सकता है॥ १२॥

Who can estimate the value of those who have been forgiven by the Creator Lord Himself? ||12||

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143


ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥

सलोकु मः १ ॥

Saloku M: 1 ||

श्लोक महला १ ॥

Shalok, First Mehl:

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਹਮ ਜੇਰ ਜਿਮੀ ਦੁਨੀਆ ਪੀਰਾ ਮਸਾਇਕਾ ਰਾਇਆ ॥

हम जेर जिमी दुनीआ पीरा मसाइका राइआ ॥

Ham jer jimee đuneeâa peeraa masaaīkaa raaīâa ||

ਪੀਰ, ਸ਼ੇਖ਼, ਰਾਇ (ਆਦਿਕ) ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਧਰਤੀ ਦੇ ਥੱਲੇ (ਅੰਤ ਨੂੰ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ) ।

पीर, शेख एवं राजा इत्यादि सभी दुनिया के लोग जमीन में दफन कर दिए जाते हैं।

All the spiritual teachers, their disciples and the rulers of the world shall be buried under the ground.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਮੇ ਰਵਦਿ ਬਾਦਿਸਾਹਾ ਅਫਜੂ ਖੁਦਾਇ ॥

मे रवदि बादिसाहा अफजू खुदाइ ॥

Me ravađi baađisaahaa âphajoo khuđaaī ||

(ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹੁਕਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ) ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਭੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਦਾ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਹੇ ਖ਼ੁਦਾਇ!

बादशाह भी अंत में दुनिया से चले जाते हैं। केवल एक खुदा ही सदैव विद्यमान है।

The emperors shall also pass away; God alone is Eternal.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਏਕ ਤੂਹੀ ਏਕ ਤੁਹੀ ॥੧॥

एक तूही एक तुही ॥१॥

Ēk ŧoohee ēk ŧuhee ||1||

ਇਕ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ, ਇਕ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ ॥੧॥

हे अल्लाह ! एक तू ही हैं और तू ही इस दुनिया में हमेशा रहने वाला है।

You alone, Lord, You alone. ||1||

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143


ਮਃ ੧ ॥

मः १ ॥

M:h 1 ||

महला १॥

First Mehl:

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਨ ਦੇਵ ਦਾਨਵਾ ਨਰਾ ॥

न देव दानवा नरा ॥

Na đev đaanavaa naraa ||

ਨਾਹ ਦੇਵਤੇ, ਨਾਹ ਦੈਂਤ, ਨਾਹ ਮਨੁੱਖ,

धरती पर सदैव रहने वाले न देवता हैं, न दैत्य हैं, न ही मनुष्य हैं,

Neither the angels, nor the demons, nor human beings,

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਨ ਸਿਧ ਸਾਧਿਕਾ ਧਰਾ ॥

न सिध साधिका धरा ॥

Na siđh saađhikaa đharaa ||

ਨਾਹ ਜੋਗ-ਸਾਧਨਾਂ ਵਿਚ ਪੁੱਗੇ ਜੋਗੀ, ਨਾਹ ਜੋਗ-ਸਾਧਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕੋਈ ਭੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਨਾਹ ਰਿਹਾ ।

न ही सिद्ध एवं साधक हैं।

Nor the Siddhas, nor the seekers shall remain on the earth.

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143

ਅਸਤਿ ਏਕ ..

असति एक ..

Âsaŧi ēk ..

..

..

..

Guru Nanak Dev ji / Raag Majh / Vaar Majh ki (M: 1) / Ang 143


Download SGGS PDF Daily Updates